Janina B瑿en z d Brzozowska

Wspomnienia z W這dzimierca


Wydarzenia we W這dzimiercu by造 nam mieszka鎍om wsi Nowaki bardzo bliskie z powodu niedalekiego od siebie po這瞠nia tych miejscowo軼i. W miasteczku w czasie okupacji niemieckiej stacjonowa這 niemieckie wojsko. Ulokowali si w budynku szko造. By豉 te ukrai雟ka policja wsp馧pracuj帷a z Niemcami, ale te wspieraj帷a i ochraniaj帷a bandy UPA.

Ukrai鎍y z tej policji wraz z Niemcami z W這dzimierca dokonali mordu na ludno軼i 篡dowskiej zamieszkuj帷ej nasz okolic. W lesie w miejscowo軼i Sucha Wola kazano m篹czyznom narodowo軼i 篡dowskiej kopa do造 m闚i帷 im, 瞠 to do造 na przechowywanie kartofli, nast瘼nie sp璠zono tam 砰d闚, wcze郾iej ich ograbiaj帷 z tego co przy sobie mieli. Egzekucj przy pomocy broni maszynowej wykona Niemiec, kt鏎y by komendantem we W這dzimiercu, natomiast rabunkiem i dobijaniem lub zabezpieczeniem terenu, aby nikt nie uciek, zaj窸a si ukrai雟ka policja.

We W這dzimiercu ukrai雟cy policjanci zastrzelili uciekaj帷 kobiet, kt鏎a okaza豉 si by Ukraink rabuj帷 篡dowski dom, a zosta豉 wzi皻a za uciekaj帷 篡d闚k.

Niemiec kt鏎y osobi軼ie mordowa 砰d闚 zosta p騧niej zastrzelony przez partyzant闚 w zasadzce na kolejk w御kotorow, kt鏎 jecha.

Kilka razy dosz這 do egzekucji na bandytach ukrai雟kich morduj帷ych Polak闚. 妃ier zadawano im przez powieszenie, a dokonywali tego 穎軟ierze niemieccy. W pobli簑 szko造 gdzie stacjonowali Niemcy postawiona by豉 szubienica, jednego razu powieszono tam trzech upowc闚. Zdarza造 si przypadki, 瞠 konwojuj帷y upowc闚 policjanci ukrai雟cy pozwalali im uciec. Po jednej z takich egzekucji banderowcy zaatakowali Niemc闚, kt鏎zy bronili si w budynku szko造, kt鏎y by murowany, a dodatkowo otwory okienne by造 ob這穎ne drewnianymi balami. Banderowcy nie mog帷 zbli篡 si do bronionej szko造 zmusili pod gro嬌 鄉ierci jednego z Polak闚 o nazwisku Dyndus, zi璚ia Krzysztowiaka, aby ten pod這篡 pod szko喚 min. Cz這wiek ten nie chcia z t min p鎩嗆, jednak zmuszony ruszy w kierunku szko造 i zosta zastrzelony przez broni帷ych si Niemc闚.

Przez pewien czas po ucieczce z naszej wsi Nowaki i po tym jak zosta zamordowany m鎩 tata przez Ukrai鎍闚, wraz z mam i bratem przebywali鄉y w tej miejscowo軼i. Czuli鄉y si w miar bezpieczni ze wzgl璠u na w豉郾ie stacjonuj帷ych tu Niemc闚. Pami皻am jak jeden z tych 穎軟ierzy pocz瘰towa mnie serem 鄴速ym, kt鏎ego w og鏊e nie znali鄉y. Mam moj Niemcy namawiali aby podpisa豉 "volkslist", gdy by豉 wdow po Greinerze, czyli, 瞠 mia豉 niemiecko brzmi帷e nazwisko, na co ona si nie zgodzi豉.

We W這dzimiercu by這 bardzo du穎 Polak闚, kt鏎zy uszli z 篡ciem przed bandami UPA. M闚iono, 瞠 g堯wnym gniazdem band UPA by豉 Anton闚ka.

Brakowa這 jedzenia i Niemcy postanowili wys豉 nas na roboty do Rzeszy, przez Sarny i R闚ne, Przemy郵 trafili鄉y do Schneidemhl (Pi豉), a nast瘼nie do maj徠ku w Hammerstein (Czarne ). Po przej軼iu frontu mama postanowi豉 wraca w nasze rodzinne strony czyli do Nowak. Na stacji kolejowej w Bydgoszczy zatrzymali nas sowieccy 穎軟ierze i zapytali dok康 jedziemy, gdy us造szeli odpowied naszej mamy powiedzieli, 瞠 tam ju Polski nie ma i nie b璠zie. Mo瞠my tam wr鏂i pod warunkiem, 瞠 mama we幟ie radzieckie obywatelstwo, na co ona si nie zgodzi豉.

Gdy przyjecha豉m w latach siedemdziesi徠ych do Nowak, Ukrai鎍y, kt鏎zy nas pami皻ali nie wierzyli w豉snym oczom, byli pewni, 瞠 wszyscy zgin瘭i鄉y w czasie rzezi. Zapraszali mnie abym podczas pobytu u nich nocowa豉, nigdy si na to nie zgodzi豉m.

 

Wspomnienia przys豉 Dariusz Butyrowski, 2012 r.

W這dzimierzec i Nowaki. Tej samej autorki: Wspomnienia wsi Nowaki.

---------------

Wyb鏎 wspomnie.

podstrona jest cz窷ciwww.wolyn.ovh.org

inne strony O KRESACH